स्थानीयको प्रश्न–असली घुमुवा हुन् कि आवरणमा अरू नै खेल ?
महाेत्तरी । सशस्त्र प्रहरी बलको बाहिनीका ‘घुमुवा टोली’ भन्दै मोटरसाइकलमा हिँड्ने दुई व्यक्तिको गतिविधिलाई लिएर स्थानीयस्तरमा प्रश्न उठ्न थालेको छ। उनीहरू वास्तवमै सम्बन्धित बाहिनीबाट खटाइएका घुमुवा प्रहरी हुन् वा सशस्त्र प्रहरीको नाम र परिचय प्रयोग गरेर अन्य गतिविधिमा संलग्न छन् भन्ने विषयमा स्थानीयले छानबिनको माग गरेका छन्।
स्थानीयका अनुसार ती दुई व्यक्ति मोटरसाइकलमा विभिन्न स्थानमा पुग्ने र आफूहरू सशस्त्र प्रहरी बलको बाहिनीबाट परिचालित ‘घुमुवा’ भएको बताउने गरेका छन्। तर उनीहरूको परिचय, खटिएको युनिट तथा जिम्मेवारीबारे स्थानीयस्तरमा स्पष्ट जानकारी नहुँदा शंका उत्पन्न भएको हो।
घुमुवा प्रहरी सामान्यतया नियमित पोसाकमा नदेखिने र सूचनाका आधारमा संवेदनशील क्षेत्रमा परिचालन हुने भएकाले उनीहरूको गतिविधि सर्वसाधारणले सहजै पहिचान गर्न नसक्ने अवस्था हुन्छ। यही कारण कतिपय अवस्थामा वास्तविक सुरक्षाकर्मी र सुरक्षाकर्मीको परिचय दुरुपयोग गर्ने व्यक्तिबीच छुट्याउनसमेत कठिन हुन सक्छ।
https://www.youtube.com/shorts/Mj8l7zkGzDE?feature=share
‘बाहिनीका घुमुवा’ भन्ने परिचय, तर आधिकारिकता कहाँ ?
स्थानीयको मुख्य प्रश्न उनीहरू सशस्त्र प्रहरीका वास्तविक घुमुवा हुन् भने कुन बाहिनी वा युनिटबाट खटिएका हुन्, कसको आदेशमा परिचालित छन् र उनीहरूको जिम्मेवारी क्षेत्र के हो ? भन्ने हो।
सुरक्षा निकायमा कार्यरत कर्मचारी परिचालनका लागि निश्चित प्रशासनिक प्रक्रिया र कमान्ड संरचना हुने गर्छ। कुनै व्यक्ति वास्तवमै बाहिनी वा सम्बन्धित युनिटबाट परिचालित भएको हो भने त्यसको आधिकारिक अभिलेख सम्बन्धित निकायसँग रहने अपेक्षा गरिन्छ।
त्यसैले स्थानीयले उनीहरूको परिचय र परिचालनबारे सम्बन्धित सशस्त्र प्रहरी कार्यालयले स्पष्ट पार्नुपर्ने माग गरेका छन्।
यदि उनीहरू वास्तविक घुमुवा हुन् भने अनावश्यक शंका उत्पन्न हुने अवस्था अन्त्य गर्न परिचालनको आधार र जिम्मेवारीबारे सम्बन्धित निकायले आवश्यक स्पष्टता दिन सक्छ। तर उनीहरू सशस्त्र प्रहरीका कर्मचारी नभई संगठनको नाम र परिचय दुरुपयोग गरिरहेका व्यक्ति भएको पाइएमा विषय अझ गम्भीर बन्न सक्छ।
सुरक्षा निकायको नाम दुरुपयोग भए कारबाही आवश्यक
सशस्त्र प्रहरीको नाम, पद वा परिचय प्रयोग गरेर कुनै व्यक्तिले सर्वसाधारणसँग सम्पर्क गर्ने, सूचना संकलन गर्ने, सामान वा व्यक्तिमाथि नियन्त्रण जमाउने अथवा अन्य कुनै लाभ लिने प्रयास गरेको भए त्यसको निष्पक्ष अनुसन्धान आवश्यक हुन्छ।
सुरक्षा निकायको परिचयमाथि प्रश्न उठ्ने कुनै पनि गतिविधिले दुई किसिमको जोखिम निम्त्याउन सक्छ। पहिलो, सर्वसाधारण ठगी वा दुरुपयोगको जोखिममा पर्न सक्छन्। दोस्रो, वास्तविक सुरक्षा निकायप्रतिको जनविश्वास कमजोर हुन सक्छ।
त्यसैले यो विषयलाई केवल ‘दुई जना मोटरसाइकलमा हिँडेको’ सामान्य घटनाका रूपमा लिनुभन्दा उनीहरूको पहिचान, परिचालन र गतिविधिको आधिकारिक परीक्षण गर्नु आवश्यक देखिन्छ।
स्थानीयको माग–‘को हुन्, स्पष्ट पारियोस्’
स्थानीयले सम्बन्धित सशस्त्र प्रहरी बाहिनी तथा जिल्लास्थित सुरक्षा निकायसँग ती दुई व्यक्तिको परिचयबारे छानबिन गर्न माग गरेका छन्। उनीहरू कुन कार्यालयमा कार्यरत छन्, कुन आदेशका आधारमा परिचालित भएका छन् र ‘घुमुवा’का रूपमा खटिएका हुन् कि होइनन् भन्ने विषय सार्वजनिक रूपमा स्पष्ट हुनुपर्ने स्थानीयको भनाइ छ।
यसका साथै उनीहरूले प्रयोग गर्ने मोटरसाइकल, परिचयपत्र तथा परिचालनसम्बन्धी विवरणसमेत आवश्यकताअनुसार परीक्षण गर्नुपर्ने माग गरिएको छ।
यद्यपि, ती व्यक्तिहरू वास्तवमै सशस्त्र प्रहरीका घुमुवा हुन् वा होइनन् भन्ने कुरा सम्बन्धित निकायको आधिकारिक पुष्टि वा छानबिनबिना निष्कर्षमा पुग्न मिल्दैन। अहिले उठेको प्रश्न उनीहरूको दोष प्रमाणित गर्नेभन्दा पनि परिचय र परिचालनबारे देखिएको अन्योल हटाउने विषय हो।
सुरक्षा निकायको नामसँग जोडिएको विषय भएकाले यसको समाधान पनि पारदर्शी ढंगले हुनुपर्ने देखिन्छ। वास्तविक कर्मचारी भए उनीहरूको आधिकारिकता स्पष्ट होस्, होइनन् भने परिचय दुरुपयोगबारे कानुनी प्रक्रिया अघि बढोस् भन्ने स्थानीयको माग छ।
अन्ततः प्रश्न दुई मोटरसाइकलवालाको मात्रै होइन—सुरक्षा निकायको परिचय बोकेर को कहाँ, कसरी र कुन अधिकारमा घुमिरहेको छ भन्ने निगरानी र जवाफदेहिताको पनि हो। सम्बन्धित निकायले समयमै सत्यतथ्य सार्वजनिक गर्न सके स्थानीयमा बढिरहेको आशंका पनि अन्त्य हुन सक्छ।